به بهانه اولین سالگرد حسین عرفانی| سفارش شده‌هایی که نمی‌توانند جایگزین بهترین‌ها شوند

0
10
Spread the love


به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، صداهای ماندگار بسیاری از سال گذشته تاکنون، دوبله را ترک کرده‌ یا دارفانی را وداع گفته‌ و یا به دلایلی ترجیح داده‌اند که نباشند؛ عمدتاً اعتقاد دارند هرچه‌قدر کار می‌کنند و کارهای خوب و فاخر انجام می‌دهند نه کسی آنها را تشویق می‌کند و نه اصلاً اهمیتی به دوبله می‌دهند؛ گاهی دوبلورها به یک تجلیل و دعوت به تلویزیون هم راضی‌اند! یعنی بگذارند مردم با چهره‌، سابقه و کارنامه دوبلورها آشنا شوند؛ در واقع تلویزیون همان‌طور که به سلبریتی‌ها و چند برنامه خاص، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده و حتی کارگردان خاص اهمیت می‌دهد، دوبلورها و صداهای ماندگار را فراموش نکند.

دوبلورهای درجه یکی که با صدایشان هنرمندان بزرگی را معرفی کرده‌‌اند. بسیاری معتقدند که این تأثیر به مراتب زیاد، راهگشا و موفق بوده اما در عمل هیچ یادی از این صداها نمی‌شود؛ حتی این روزها که در اولین سالگرد مرحوم «حسین عرفانی» هستیم. متأسفانه همان موقع که این صدای ماندگار در قید حیات بود هم اعتقاد داشت دوبلورها کمتر درنظر گرفته می‌شوند؛ همچون بسیاری از همکارانش که می‌گویند هیچ‌کسی هیچ‌دلداری یا دلسوزی ندارد.

«عرفانی» که به عنوان دوبلور “آرنلود شوارتزنگر” شناخته می‌شود و قدیمی‌ترها او را با صداهای مختلف سریال «مدیرکل» می‌شناسند؛ هنرمندی که در روزهای آخر عمرش هم دغدغه زنده ماندن دوبله و تداوم موفقیت‌هایش را داشت. صداپیشگی “همفری بوگارت” و یا صداپیشگی فیلم‌های مطرح هالیوود همچون “سراسر شب”، “داشتن و نداشتن”، “گذرگاه تاریک”، “دست چپ خدا”، “کی لارگو”، “گنج‌های سیرا مادره”… را در کارنامه خود دارد.

این صدای ماندگار به جای “شان کانری” در فیلم‌های «هایلندر»، «اژدهادل» (قلب اژدها)، «صخره»، «یافتن فارستر»، «گذرگاه مارسی» و «هرچه سخت‌تر باشی زمین می‌خوری» صحبت کرده و به عنوان دوبلور “آرنولد شوارتزنگر” هم شناخته می‌شود. او همچنین فیلم‌های «انتقام منصفانه»، «روز ششم»، «داغ سرخ»، «ترمیناتور» (۱، ۲، ۳، ۵)، «نقشه فرار»، «سابوتاژ»، «آخرین ایستگاه»، «بی‌مصرف‌ها» (۱، ۲، ۳)، «پاک‌کننده»، «غارتگر»، «تلفات جانبی»، «یادآوری مطلق»، «آخرین حرکت قهرمان»، «کماندو» را دوبله کرده است.

«حسین عرفانی» سابقه اجرا و بازیگری هم دارد؛ او در سریال «عالیجناب» که سال ۱۳۹۶ در شبکه نمایش خانگی منتشر شد، به ایفای نقش پرداخته‌ است؛ “عرفانی” در فیلم‌های «دی‌دی» که سال‌ها قبل از تلویزیون ایران پخش می‌شد، صداپیشه نقش اصلی بود؛ او همچنین در سریال «لوک خوش‌شانس» به جای جالی صداپیشگی کرده است؛ گویندگی به جای “هامفری بوگارت” در فیلم «شاهین مالت» و «کازابلانکا» و “کلارگ گیبل” در فیلم «بربادرفته» از نمونه کارهای شاخص و بیادماندنی وی هستند؛ او با بیش از پنج دهه فعالیت، دوبلور بازیگرانی همچون “اکبر عبدی” در فیلم «سفر جادویی»، “کاظم افرندنیا”، “جمشید هاشم‌پور”، “محمد برسوزیان” و “محمد مطیع” بوده است.

چقدر خوب است که در اولین سالگرد «حسین عرفانی»، لحظاتی بر روی آخرین توصیه‌های این دوبلور پیشکسوت نسبت به چشم‌انداز و آینده دوبله کشور توجه و تأمل کنیم؛ آنجایی که به خبرنگار خبرگزاری تسنیم، گفت: “آرزو می‌کنم هر روز شاهد حضور جوانان با استعدادی باشم که با استعداد بالقوه‌شان و شکوه نگاه به روزشان، تحولی در دنیای صدای دوبله ایجاد کنند تا غنیمت‌های موجود در دوبله برای همیشه ماندگار بماند.

مدیران مربوطه و تأثیرگذار در عرصه دوبله باید چشمشان به کلام و اندیشه‌های با تجربه‌ها و اساتید این عرصه باشد؛ نگذارند به خاطر مشکلات مالی و کم‌توجهی،‌ از دنیای دوبله فاصله بگیرند و دوبله اصیل هم به ورطه فراموشی سپرده شود؛ حتماً به تعبیر بسیاری از دوبلورهای پیشکسوت، دوبله اصیل همان استفاده از فیلم‌های با کیفیت و توجه به اصالت‌های هنری در صداپیشگی آن است؛ از طرفی فضا برای جوانان با استعداد فراهم شود تا در کنار پیشکسوتان این عرصه به رشد و نمو برسند؛ اما جذب استعدادها از روی اصول باید انجام شود.

به تعبیر «تورج نصر» یکی از پیشکسوتان عرصه دوبله استعدادها در سایه سفارش‌ها پنهان نشوند؛ او در این باره به خبرنگار خبرگزاری تسنیم  گفت: متأسفانه عده‌ای بر سر کار می‌آیند که یا این‌کاره نیستند یا این‌کاره نمی‌شوند، چون سفارش شدند و نمی‌توانند جایگزین بهترین‌ها و ماندگارهای دوبله بشوند؛ البته انتظار هم  نداریم کسی جایگزین صدای بزرگمردانی مثل «پرویز بهرام» «حسین عرفانی» «بهرام زند» و بسیاری از پیشکسوتان دیگر شود، اما می‌توانیم نمونه‌های خوبی معرفی کنیم؛ این حداقل کاری است که می‌توانند در عرصه ماندگاری و بقای قدرت دوبله این کشور انجام دهند.

می‌گویند درب دوبله به روی همه باز است تا جوانان و افراد مستعد بیایند، اما به قولِ دیگر پیشکسوتان دوبله جذب از روی اصول نباید فراموش شود که یک عده خاص فقط پایشان به دوبله باز شود، زیرا استعدادهایی هستند که حتی برخی اوقات در فضای مجازی صدای‌شان در فضای مجازی و دوبله‌های اصطلاحاً‌ زیرزمینی به گوشِ مخاطب می‌رسد؛ در صورتی که با آموزش و پرورش در دستگاهِ حرفه‌ای و تخصصی دوبلاژ سیما برای آن صدا و آینده دوبله اتفاقات خوبی می‌افتد اگر یک مقداری مدیران مربوطه در جذب این صداها و دوبلورهای جدید، جامع‌تر فضا را ببینند.

دوبله در ایران همواره حرفی برای گفتن داشته و دارد؛ به‌همین‌خاطر است که بسیاری از پیشکسوتان این عرصه با درگذشت صدایی ماندگار و هنرمند بزرگی افسوس‌ می‌خورند، زیرا صداهای ماندگاری برای تلویزیون و سینما، آثار ارزشمندی را از خود به‌جای گذاشتند، اما حالا نیستند و خاموش شده‌‌اند.

واقعیت انکارناپذیری هم هست که یک‌ سری از آنها هم سالخورده‌اند و در فصل جذب و نقل و انتقالات باید هوشمندانه‌تر رفتار شود، همچون که در به‌کارگیری مدیرانِ جوان باید راه هموارتر شود و هوشمندانه به میدان بیایند و از طرفی دیگر حوزه سریال‌سازی و برنامه‌سازی هم باید از فضای محدود و واگذاری کار به یک عده خاص، خارج شود.

جالب است که «حسین عرفانی» هم در روزهای پایانی عمرش اعتقاد داشت که جوانان عاشقِ با استعداد، دوبلور شوند؛ او اعتقاد داشت  جوانان مستعدی که با علاقه به سمت دوبله می‌آیند، بدانند که دوبله شغلی برای کسب درآمد نیست، اگر واقعاً عاشق هستند به دوبلاژ بیایند قطعاً موفق می‌شوند، چون اگر از آزمایش صدا هم بگذرند در اجرای رُل و شخصیت نمی‌توانند به موفقیت برسند؛ سال‌هاست دوبله می‌کنم و سختی‌اش را به جان خریده‌ام چون عاشقم؛ این را هم بدانند در رادیو و تلویزیون نام و چهره‌شان را مردم می‌بینند و می‌شناسند، اما امکان دارد سال‌ها در دوبله بمانند و فعالیت‌ کنند، خیلی خوب باشند و اقبال با آنها یار باشد، شناخته‌شده می‌شوند، در غیر این صورت صدایشان را می‌شنوند.

«عرفانی» توصیه‌ای هم برای استفاده از جوانان تازه‌وارد در دوبله داشت؛ او بر پشتوانه‌سازی علمی برای جوانان دوبله تأکید می‌کرد و می‌گفت: “امیدواریم جوانان ما علمی و کارآمد دوبله را دنبال کنند تا نسل دوبلورهای قدرتمند و آواهای ماندگار تکرار شود، چرا که سالیان سال است ما از اعتبار مردان بزرگی در دوبله ایران دفاع کرده‌ایم امروز به این تداوم ماندگاری‌های دوبله نیازمندیم“.

این دوبلور پیشکسوت درباره اینکه بسیاری اعتقاد دارند دوبله ایران بهتر از کشورهای دیگر است، گفت: دوبله ایران حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد، چون همه با هم یک فیلم را دوبله می‌کنند و این کار به کیفیت اثر بسیار کمک می‌کند. بماند که برخی خارج از سندیکای گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم تک‌گویی می‌کنند و اثرشان هیچ تأثیرگذاری هم ندارد؛ نمونه بارز آن روزگاری که با مرحوم «منوچهر نوذری» در برنامه «صبح جمعه با شما» داشتیم و اصلاً رمز موفقیت این برنامه همین جمع‌خوانی بود که حسِّ آن به مخاطب القاء می‌شد؛ من همیشه چه زنده باشم و چه نباشم توصیه‌ام به در جمع دوبله کردن است.

صدا و چهره مرحوم «عرفانی» برای مردم یادآور فیلم‌های جذابی مثل «مرد عنکبوتی» «جالی در لوک خوش‌شانس» «عمر مختار» «کانی‌مانگا» و سریال‌هایی همچون «لاک‌پشت‌ نینجا» است، اما شاید کمتر به تیپ‌سازی‌های گسترده در سریال «مدیرکل» توجه کرده باشند؛ او در کنار صدای خوب از قدرت مانور کاراکتری و شخصیت‌پردازی بالقوه‌ای برخوردار بود، همان نکته‌ای که خودش هم تأکید داشت که جوانان ما باید بدانند تُن صدایشان مجوز حضور، رشد و تدامشان در دوبله به حساب نمی‌آید.”

مرحوم «عرفانی» فارغ از دوبله بسیاری از فیلم‌های خارجی و ایرانی صاحب‌سبک و شاخص، یک کاراکتر معروف کارتونی هم دوبله کرده است؛ او به جای اسبِ لوک‌خوش‌شانس صداپیشگی کرده و آنقدر ماندگار شد که در جلسه‌ای، “عزت‌الله ضرغامی” رئیس اسبق رسانه‌ملی وقتی از دوبلورها تجلیل می‌کرد به صداپیشگی کارتون رسید و خواست از «حسین عرفانی» تجلیل کند که او در پاسخ گفت من هیچگاه به جای شخصیت‌های کارتونی صحبت نکرده‌ام. “ضرغامی” پافشاری کرد و گفت: حرف زدی! اسب لوک‌خوش‌شانس چی بود؟ اینجا تأثیر در دوبله یک کاراکتر را نشان می‌دهد، چقدر یک کار می‌تواند تا دهه‌ها آوازه‌اش تازه تازه باشد.

صدای «حسین عرفانی» یک چهارشنبه‌ای در سال گذشته- ۲۱ شهریورماه- برای همیشه خاموش شد و با دنیای هنر و هنرمندی وداع کرد؛ او متولد سال ۱۳۲۱ و از دوبلورهای مشهور ایران بود که کار دوبله را از سال ۴۰ و مدیریت دوبلاژ را از سال ۵۶ آغاز کرد؛ از خصوصیات این گوینده، دامنه صدایی اوست که با صدای بم گویندگی‌های بلامنازع و هنرمندی‌هایی باشکوهی را در عرصه دوبله به منصه ظهور رساند؛ قابلیت تیپ‌سازی داشت و در عین حال شخصیت‌گو بود؛ او در عین ارائه آوای دلنشین در دوبله، از دنیای بازیگری دور نبوده و در چند سال اخیر جلوی دوربین “عالیجناب” نقش‌آفرینی کرد.

«حسین عرفانی» به علت سرطان ریه در بخش مراقبت‌های ویژه بستری بود که چهارشنبه (۲۱ شهریورماه سال ۹۷) در بیمارستان درگذشت.

انتهای پیام/



لینک منبع

قالب وردپرس پوسته وردپرس پلاگین وردپرس وردپرس سئو وردپرس